آرامگاه پیر پالان‌دوز مشهد

پارک کوهسنگی مشهد
پارک کوهسنگی مشهد
مرداد ۲۸, ۱۳۹۶
موزه آستان قدس رضوی
موزه آستان قدس رضوی
شهریور ۱۱, ۱۳۹۶
آرامگاه پیر پالان‌دوز مشهد

آرامگاه پیر پالان‌دوز مشهد

آرامگاه پیر پالان‌دوز مشهد

آرامگاه پیر پالان‌دوز

(آدرس :مشهد، خیابان نواب صفوی، ضلع شرقی حرم امام رضا (ع 

سر درب آرامگاه پیر پالان‌دوز

سر درب آرامگاه پیر پالان‌دوز

.مقبره  پیر پالان‌دوز شامل بنایی چهارگوش با گنبدی بر فراز آن،‌ و ایوانی آجری در مقابل است

در داخل بقعه، شاه‌نشینی است که در بالای آن، یزدی‌بندی‌هایی اجرا شده که در اصل دارای نقاشی بوده و به داخل بقعه جلوه خاصی می‌بخشیده است.

بدنه‌های بنا، از دوران صفویه، دارای تزئینات نقاشی بوده که بر اثر گذشت زمان و نفوذ رطوبت، جز بخش کمی از آن‌که مرمت و ثابت گردیده، بقیه از میان رفته است.

در زیر کاسه گنبد نیز ترنج زیبایی با نگاره‌های گیاهی نقش‌اندازی شده است.

نمای خارجی بنا مقبره آرامگاه پیر پالان‌دوز مشهد

نمای خارجی بنا به ایجاد طاق‌نماهای تیزه‌دار آجری و پشت‌بغل‌های کاشی و قاب‌های مستطیل تزئینی بر فراز آن‌ها، در عین سادگی، منظره‌ای زیبا دارد.

سطح گنبد پیازی شکل فراز بناآرامگاه پیر پالان‌دوز مشهد  که بر روی گردنی استوانه‌ای شکل استوار شده، دارای پوشش ساده‌ای از کاشی فیروزه‌ای است.

شکل کلی بنا و بازمانده‌های نقاشی‌های درون آن، بنا را اثری از دوران صفوی معرفی می‌کند که در سال ۹۸۵ هجری قمری ساخته شده است.

تاریخ مزبور، بر کتیبه سنگ سفید مربعی کنده شده است.

آرامگاه محمد عارف عباسی

آرامگاه محمد عارف عباسی

محمد عارف عباسی

شخصیت به خاک سپرده شده در این بقعه، با توجه به نوشته سنگ مزارش، «محمد عارف عباسی»، از عرفای سلسله ذهبیه است.

لقب «پالان‌دوز» از این رو به او داده شده که برای گذران زندگی خود، با وجود مقام والایی که نزد مردم داشته، به کار پالان‌دوزی اشتغال داشته است.

طاق‌نماهای آرامگاه پیر پالان‌دوز

طاق‌نماهای آرامگاه پیر پالان‌دوز

پیر پالان‌دوز که بود؟

شیخ محمد عباسی از عارفان صاحب کرامت و هم‌دوره شیخ بهایی در قرن دهم هجری بود که در روستای کارده، یکی از روستاهای اطراف شهر مشهد متولد شده بود.

شیخ محمد عارف از عرفای سلسله ذهبیه بوده که بعدتر به تشیع روی آورده است.

شیخ محمد عارف گرچه شخصیت معنوی و علمی بزرگی بوده است، اما همانند مردمان عادی برای گذران زندگی به شغل پالان دوزی (پاره دوزی) مشغول بود.

 که به پیر پالان دوز شهرت یافت.

مقبره محمد عارف عباسی

مقبره محمد عارف عباسی

پیر پالان دوز علاوه بر آن که عارفی والا مقام بود، در خطاطی و کیمیاگری تبحر داشت.

شیخ محمد در خط ثلث استاد بوده و هفت سوره از قرآن نگاشته شده به خط خوش ایشان موجود است.

تاریخچه و معماری آرامگاه پیر پالان‌دوز مشهد

بنای آرامگاه پیر پالان‌دوز مشهد  که در سال ۱۳۵۶ به ثبت ملی رسیده است .

در سال ۹۸۵ قمری، به فرمان سلطان محمد خدابنده، پسر شاه عباس بنایی برای مقبره محمد عارف بنا شد.

شکل اولیه بنا، تنها مربعی با یک گنبد بر بالای آن بود.

آرامگاه پیر پالان‌دوز

آرامگاه پیر پالان‌دوز

باز سازی آرامگاه پیر پالان‌دوز

در سال‌های اخیر بنای مقبره و داخل آن توسط آستان قدس رضوی مورد بازسازی و مرمت قرار گرفت.

در طی بازسازی بخش‌هایی چون حیاط، حوض، حجره‌های درون حیاط و سر در به مجموعه اضافه شده است.

در مجموع نوع معماری به کار رفته گواه آن است که این بنا در زمان صفوی ساخته شده است.

گنبد آرامگاه پیر پالان‌دوز

گنبد آرامگاه پیر پالان‌دوز

ذهبیه که بودند؟

ذهبیه شاخه‌ای عرفانی از پیروان معروف کرخی و نجم الدین کبری بوده‌اند.

یکی از سلسله‌های تصوف اسلامی است که در ایران و سایر کشورها پیروانی دارد.

و به عنوان یکی از سلسله‌های تصوف شیعی شناخته می‌شود و قدمت سلسله دراویش ذهبیه را به قرن سوم هجری قمری نسبت می‌دهند.

که از سده هفتم قمری به بعد شیوخی چون میر سید علی همدانی، خواجه اسحاق ختلانی و سید عبدالله برزش آبادی پیشوایی این فرقه را بر عهده داشته‌اند.

سید عبدالله که از اعقاب امام سجاد (ع) و نسل بیستم وی بوده عمده عمرش را در قریه بفرزش آباد مشهد گذرانیده و به سال ۸۲۷ قمری درگذشته و در همان روستا مدفون شده است.

از زمان سید عبدالله به بعد پیروان وی خصوصا به ذهبیه شهرت یافته و عمدتا روی به تشیع نهاده‌اند. ششمین قطب سلسله ذهبیه پس از سید عبدالله برزش آبادی همین شیخ محمد کارندهی بوده است.

تزئینات و نقاشی داخل آرامگاه پیر پالان‌دوز

تزئینات و نقاشی داخل آرامگاه پیر پالان‌دوز

جهت رزرو هتل در مشهد با ما همراه باشید.

اماکن دیدنی مشهد را بشناسیم.

با ما در تماس باشید انتقادات و پیشنهادات شما باعث بهبود عملکرد ما میشود.